Direksiyon arıza belirtileri rehberi

Direksiyon, araçta en çok güvendiğimiz ama en az düşündüğümüz parçalardan biridir. Ta ki bir sabah eskisinden ağır dönene, park ederken uğuldamaya ya da göstergede bir lamba yakana kadar. Bu rehberde en sık görülen direksiyon arıza belirtilerini tek tek ele aldık: her belirtinin hangi nedenlere işaret edebileceğini, hangisinde beklemeden durmanız gerektiğini ve hangi hizmetin konuyla ilgilendiğini bulabilirsiniz. Buradaki bilgiler yol göstermek içindir; kesin tespit ancak aracın incelenmesiyle yapılabilir.

Önce aracınızdaki direksiyon sistemini tanıyın

Aynı belirti, farklı direksiyon sistemlerinde farklı anlamlara gelir. Bu yüzden önce aracınızda hangi sistemin olduğunu bilmek işinizi kolaylaştırır.

• Hidrolik direksiyon: Destek, bir pompanın bastığı yağdan gelir. Motor bölmesinde direksiyon yağı deposu, pompa ve hortumlar bulunur.
• Elektrikli direksiyon (EPS): Destek, bir elektrik motorundan gelir. Sistemi elektronik kontrol ünitesi (elektronik kutu) yönetir. Direksiyon yağı ve pompa yoktur.
• Elektro-hidrolik direksiyon: Hidrolik sistemdir, ama pompayı motor kayışı yerine bir elektrik motoru çevirir. Yağ deposu vardır.

Emin değilseniz aracınızın kullanım kılavuzuna bakın ya da motor bölmesinde üzerinde direksiyon simgesi bulunan bir yağ deposu arayın.

Hemen sürüşü bırakmanız gereken durumlar

Bazı belirtiler "bir ara baktırırım" denecek türden değildir. Aşağıdakilerden biri varsa hızınızı düşürün, dörtlüleri yakın, güvenli bir yerde durun ve aracı kullanmaya devam etmeyin:

• Direksiyon takılıyor ya da sıkışıyor: Direksiyon bir noktada takılıyor, sertçe zorlamadan dönmüyorsa aracı kullanmayın.
• Direksiyonda büyük boşluk var: Direksiyonu çevirdiğiniz hâlde araç belirgin şekilde geç tepki veriyor ya da yolda kendi kendine yön değiştiriyorsa ön takımda ciddi bir sorun olabilir.
• Sürüş sırasında destek tamamen gitti: Direksiyon bir anda çok ağırlaştıysa aracı uzun mesafe kullanmayın; en yakın güvenli noktaya kadar yavaşça gidin.
• Motor bölmesinden duman ve yanık kokusu: Sıcak egzoz parçalarına damlayan direksiyon yağı yanık kokusu ve duman yapabilir. Motoru kapatın ve araçtan uzaklaşın.
• Kırmızı ikaz lambası ve ağır direksiyon birlikte: Çoğu araçta kırmızı ikaz ciddi bir arızayı gösterir. Lambanın anlamı için kullanım kılavuzuna bakın.
• Çarpma sonrası değişen direksiyon: Kaldırıma ya da çukura sert bir darbeden sonra direksiyon yamuk duruyor, ses yapıyor ya da araç bir tarafa çekiyorsa ön takım kontrol edilmeden yola devam etmeyin.

Bu durumlarda aracı yerinde baktırmak ya da çekiciyle taşıtmak, yolda direksiyonun tamamen yetersiz kalması riskine göre her zaman daha güvenlidir.

Belirti, olası neden ve ilgili hizmet

Direksiyon ağırlaştı

Ağırlaşmanın nasıl geldiği önemli bir ipucudur. Yavaş yavaş artan bir ağırlık, hidrolik sistemde yağ eksilmesini, pompanın yıpranmasını ya da kremayerin iç aşınmasını düşündürür. Aniden gelen ağırlık ise elektrikli direksiyonda destek kesilmesine, hidrolik sistemde kayış kopması ya da kayması gibi bir soruna işaret edebilir. Yalnız park ederken ve rölantide hissedilen ağırlık çoğu zaman pompayla ilgilidir. Direksiyon sistemi dışında düşük lastik basıncı ve ön düzen bozukluğu da direksiyonu ağırlaştırır.

İlgili hizmetler: EPS tamiri, direksiyon pompası tamiri, hidrolik direksiyon tamiri.

Direksiyonu çevirirken ses geliyor

Sesin türü, kaynağı hakkında çok şey söyler:

• Uğultu, vınlama: Hidrolik direksiyonda çoğu zaman pompaya ya da düşük yağ seviyesine işaret eder. Yağa hava karışmışsa uğultu artar.
• Cıyaklama: Özellikle direksiyonu sonuna kadar kırınca ya da ilk çalıştırmada duyuluyorsa kayış kayıyor olabilir.
• Tıkırtı, vuruntu: Kremayer burçları, rot başları, rot milleri ya da elektrikli direksiyonda kolondaki dişli düzeneği aşınmış olabilir.
• Gıcırtı: Çoğu zaman süspansiyon takozlarından ve rotillerden gelir; direksiyon sistemi dışında olabilir.
• Direksiyon kırıkken tekerlekten gelen tık tık sesi: Genellikle aks kafası kaynaklıdır, direksiyon sistemiyle ilgili değildir.

İlgili hizmetler: direksiyon pompası tamiri, hidrolik direksiyon tamiri, EPS tamiri.

Direksiyon ikaz lambası yandı

Kontağı açtığınızda lambanın birkaç saniye yanıp sönmesi normaldir; sistem kendini denetler. Lamba motor çalıştıktan sonra da yanıyorsa sistem bir arıza algılamıştır. Elektrikli direksiyonda sensör, motor, elektronik kutu ya da bağlantı arızası en sık nedenlerdir. Akü ya da şarj sisteminden gelen düşük voltaj da lambayı yakıp desteği kısabilir. Bazı hidrolik ve elektro-hidrolik sistemlerde lamba, yağ seviyesi ya da pompa arızasıyla da ilgili olabilir.

İlgili hizmetler: elektronik kutu tamiri, EPS tamiri.

Direksiyonda boşluk var

Direksiyonu biraz çevirdiğiniz hâlde tekerlekler hemen tepki vermiyorsa direksiyonda boşluk vardır. Boşluk genellikle rot başı, rot mili, kremayer burçları, kremayer dişlileri ya da direksiyon kolonunu kremayere bağlayan mafsaldaki aşınmadan kaynaklanır. Boşluk arttıkça araç yolda "yüzer" gibi hissedilir ve sürekli düzeltme ister.

İlgili hizmetler: hidrolik direksiyon tamiri, EPS tamiri.

Direksiyon titriyor

Belirli bir hızda (çoğu zaman şehir dışı hızlarda) başlayan ve hız değişince azalan titreme genellikle balans ya da lastik kaynaklıdır. Fren yaparken artan titreme çoğu zaman fren disklerinden gelir. Park manevrası sırasında, düşük hızda hissedilen sarsıntı ise hidrolik sistemde havaya ya da pompaya işaret edebilir. Aşınmış rot başları ve kremayer burçları da titremeyi büyütür.

İlgili hizmetler: hidrolik direksiyon tamiri, direksiyon pompası tamiri.

Direksiyon yağı eksiliyor ya da kaçırıyor

Hidrolik direksiyon kapalı bir devredir; yağ eksiliyorsa bir yerden kaçak vardır. En sık kaçak noktaları basınç hortumu ve rakor bağlantıları, pompa mil keçesi, kremayer keçeleri (yağ önce körüklerin içine birikir) ve yağ deposudur. Kaçak yağ genellikle aracın ön tarafının altında, motorun ve kremayerin hizasında damlar. Tamamen elektrikli direksiyonlu araçlarda direksiyon yağı olmadığı için altta görülen yağ başka bir sistemden gelir.

İlgili hizmetler: hidrolik direksiyon tamiri, direksiyon pompası tamiri.

Direksiyon ortaya dönmüyor ya da bir tarafa çekiyor

Virajdan sonra direksiyonun kendiliğinden ortaya dönmemesi, kremayerde ya da rot bağlantılarında sıkışmaya, ön düzen bozukluğuna ya da elektrikli direksiyonda sensör sorununa işaret edebilir. Düz yolda aracın bir tarafa çekmesi çoğu zaman ön düzen ya da lastik basıncı kaynaklıdır; ama elektrikli direksiyonda tork sensörü arızası da tek taraflı destek yaratarak benzer bir his verir.

İlgili hizmetler: EPS tamiri, hidrolik direksiyon tamiri.

Direksiyon bir ağır bir hafif geliyor

Desteğin dalgalı gelmesi, hidrolik sistemde hava, düşük yağ seviyesi ya da pompa içindeki bir valfin takılmasıyla ilgili olabilir. Elektrikli direksiyonda ise aralıklı temassızlık, voltaj dalgalanması ya da elektronik kutudaki bir arıza bu belirtiyi verir.

İlgili hizmetler: elektronik kutu tamiri, direksiyon pompası tamiri.

Düz giderken direksiyon simidi yamuk duruyor

Araç düz giderken direksiyon simidinin ortada durmaması çoğu zaman ön düzen ayarının bozulduğunu gösterir. Kaldırıma ya da çukura sert bir darbeden sonra ortaya çıktıysa rot milleri ya da başka bir ön takım parçası eğilmiş olabilir. Bazı elektrikli direksiyonlu araçlarda ön düzen ayarından ya da akü işleminden sonra direksiyon açısı sensörünün yeniden tanıtılması gerekebilir; tanıtılmadığında destek iki yöne eşit gelmeyebilir.

İlgili hizmetler: hidrolik direksiyon tamiri, EPS tamiri.

Kısa özet tablosu

Kendi başınıza neleri kontrol edebilirsiniz?

Bazı basit kontroller, arızanın nerede olabileceği konusunda fikir verir ve ustaya anlatacaklarınızı netleştirir:

• Göstergedeki lambalar: Direksiyon lambasının yanında akü ya da şarj lambası da yanıyor mu?
• Yağ seviyesi: Hidrolik direksiyonlu araçta motor soğukken ve araç düz zemindeyken depodaki seviyeye bakın. Seviye MIN çizgisinin altındaysa kaçak olabilir.
• Yağın görünüşü: Köpüklü, koyulaşmış ya da yanık kokulu yağ bir sorun işaretidir.
• Aracın altı: Bir gece park ettiğiniz yerde ön tarafın altında damla var mı?
• Lastik basınçları: Düşük basınç, direksiyonu ağırlaştırır ve aracı bir tarafa çektirir.

Bunların dışında sökme, takma, hortum gevşetme ya da elektrik soketleriyle oynama gibi işlere girişmeyin. Motor çalışırken kayış ve kasnakların yakınına elinizi yaklaştırmayın.

Ustaya gelirken neleri not etmelisiniz?

Arızanın kaynağını bulmayı en çok kolaylaştıran şey, belirtinin ne zaman ortaya çıktığıdır. Şu soruların cevabını not edin: Belirti soğukta mı, sıcakta mı oluyor? Dururken mi, yolda mı? Belirli bir hızda mı? Direksiyonu sonuna kadar kırınca mı? İkaz lambası hangi renkte yanıyor? Son zamanlarda akü değişimi, lastik değişimi, ön düzen ya da bir çarpma oldu mu? Sesi tarif etmek zorsa kısa bir video çekmek de işe yarar.

Çanakkale'de direksiyon arızası için

Berk Direksiyon Sistemleri, Çanakkale Merkez'de İsmetpaşa Mahallesi'ndeki Küçük Sanayi Sitesi'ndedir. Açık adres: My Store Blokları, İsmetpaşa Mah., 24. Sokak, Küçük Sanayi Sitesi No:21, 17100 Çanakkale Merkez / Çanakkale. Belirtilerinizi 0547 071 17 17 numarasından arayarak ya da WhatsApp üzerinden yazarak anlatabilirsiniz. Hafif gelsin.

Sık sorulan sorular

Direksiyon ağırlaşınca araba kullanılır mı?

Direksiyon kilitlenmez ve mekanik olarak döner, ancak çok daha fazla kuvvet ister. Ani manevralarda bu tehlikelidir. Ağırlık sürüş sırasında aniden geldiyse hızınızı düşürüp güvenli bir yerde durun ve aracı uzun mesafe kullanmadan baktırın.

Direksiyon ikaz lambası yanıp sönerse ne demektir?

Kontağı açınca birkaç saniye yanıp sönmesi normal bir sistem denetimidir. Motor çalışırken yanıp sönmesi ise aralıklı bir arızayı, örneğin temassızlığı, düşük voltajı ya da başlamakta olan bir sensör veya elektronik kutu sorununu gösterebilir.

Direksiyondan gelen ses her zaman direksiyon arızası mıdır?

Hayır. Gıcırtılar çoğu zaman süspansiyon takozlarından, direksiyon kırıkken tekerlekten gelen tık tık sesi ise genellikle aks kafasından gelir. Uğultu, cıyaklama ve vuruntu ise daha çok direksiyon sistemiyle ilgilidir.

Direksiyon titremesi direksiyon sisteminden mi kaynaklanır?

Çoğu zaman değil. Belirli hızlarda başlayan titreme genellikle balans ya da lastikle, fren yaparken artan titreme fren diskleriyle ilgilidir. Park manevrasında hissedilen sarsıntı ve aşınmış rot bağlantıları ise direksiyon sistemine işaret edebilir.

Elektrikli direksiyonlu araçta altta yağ görürsem ne düşünmeliyim?

Tamamen elektrikli direksiyonda hidrolik yağ bulunmadığı için bu yağ direksiyondan gelmez. Motor, şanzıman ya da başka bir sistemden geliyor olabilir. Yine de kaynağının bulunması için aracı baktırmanız gerekir.