EPS (elektrikli direksiyon) tamiri

Elektrikli direksiyon arızası çoğu zaman aynı tabloyla kendini gösterir: direksiyon birden ağırlaşır, göstergede de direksiyon işareti yanar. Çanakkale'de EPS tamiri arıyorsanız önce sistemi biraz tanımak işinizi kolaylaştırır. Elektrikli direksiyon (EPS), direksiyonu hafifleten gücü yağdan ve pompadan değil, bir elektrik motorundan alır. Bu yüzden arızası da çoğu zaman motorla, sensörlerle, elektronik kontrol ünitesiyle ya da bunları birbirine bağlayan kablolarla ilgilidir. Bu sayfada sistemin nasıl çalıştığını, hangi belirtilerin EPS arızasına işaret ettiğini ve ne zaman beklemeden gelmeniz gerektiğini kısaca anlattık.

Elektrikli direksiyon nasıl çalışır?

Siz direksiyonu çevirdiğinizde, direksiyon miline yerleştirilmiş tork sensörü ne kadar kuvvet uyguladığınızı ve hangi yöne çevirdiğinizi ölçer. Elektronik kontrol ünitesi (halk arasında elektronik kutu ya da direksiyon beyni) bu bilgiyi araç hızı gibi başka verilerle birlikte değerlendirir ve elektrik motoruna ne kadar destek vermesi gerektiğini söyler. Motor da bir dişli düzeneği üzerinden direksiyon kolonuna ya da doğrudan kremayere destek verir.

Park ederken destek artar, yüksek hızda azalır. Bu yüzden düzgün çalışan bir EPS'de direksiyon şehir içinde hafif, yolda ise daha dolgun ve dengeli hissedilir. Motorun yeri araca göre değişir: bazı araçlarda direksiyon kolonunun üzerinde, torpido panelinin arkasındadır; bazılarında ise kremayerin üzerinde, motor bölmesinin alt tarafındadır. Hangisi olursa olsun tamamen elektrikli bir sistemde hidrolik yağ, pompa ya da pompayı çeviren kayış yoktur.

EPS arıza belirtileri

Elektrikli direksiyon arızası çoğu zaman kendini birkaç belirgin işaretle gösterir:

• Direksiyon aniden ya da zaman zaman ağırlaşıyor, bir süre sonra kendiliğinden hafifleyebiliyor.
• Göstergede direksiyon ikaz lambası yanıyor. Çoğu araçta bu lamba bir direksiyon simidi ve yanında ünlem işareti şeklindedir.
• Direksiyon bir yöne daha kolay, öbür yöne daha zor dönüyor.
• Düz yolda direksiyon kendiliğinden bir tarafa çekiyor ya da virajdan sonra ortaya dönmüyor.
• Direksiyon çevrilirken kolondan tıkırtı, takırtı ya da dişli sesi geliyor.
• Kontak açıldığında ya da motor çalıştığında hiç destek gelmiyor.

Bazı araçlarda uzun süren park manevralarından sonra sistem kendini korumak için desteği bir süre azaltabilir. Bu tek başına arıza sayılmaz, ama sık tekrarlanıyorsa ya da kısa manevralarda bile oluyorsa baktırmakta fayda var.

Olası nedenler

EPS'de aynı belirtinin arkasında birbirinden çok farklı nedenler olabilir. En sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Tork sensörü: Direksiyona uyguladığınız kuvveti doğru ölçemediğinde destek yanlış, eksik ya da tek taraflı gelir. Direksiyonun bir yöne kolay, öbür yöne zor dönmesi çoğu zaman buraya işaret eder.
• Elektrik motoru: Zamanla motorun iç parçaları aşınabilir ya da sargılarında arıza oluşabilir. Destek zayıflar, kesik kesik gelir ya da hiç gelmez.
• Elektronik kontrol ünitesi: Sistemi yöneten elektronik kart üzerindeki parçalar ısı, nem ve titreşim nedeniyle arızalanabilir. Bu konuyu elektronik kutu tamiri sayfasında ayrıca anlattık.
• Kolondaki dişliler: Motorun gücünü direksiyon miline aktaran dişli düzeneği aşındığında, özellikle bozuk yolda ya da direksiyonu sağa sola çevirirken tıkırtı ve hafif boşluk hissedilir.
• Kablo, soket ve topraklama: Oksitlenmiş bir soket ya da gevşemiş bir topraklama, aralıklı gelen ve bir türlü yakalanamayan arızaların sık nedenidir.
• Akü ve şarj sistemi: EPS motoru yüksek akım çeker. Voltaj düştüğünde birçok araçta sistem desteği kısar ya da tamamen keser. Bu durumda direksiyon ağırlaşır ama asıl sorun aküde ya da şarj dinamosundadır.
• Direksiyon açısı ayarı: Bazı araçlarda akü söküldükten ya da ön düzen işlemlerinden sonra direksiyon açısı sensörünün yeniden tanıtılması gerekebilir. Tanıtılmadığında ikaz lambası yanabilir ya da destek düzensiz gelebilir.

Belirtiler bu kadar iç içe geçtiği için EPS arızasında tahminle parça değiştirmek çoğu zaman sonuç vermez. Önce arızanın hangi parçadan geldiğinin bulunması gerekir.

Ne zaman gelmelisiniz?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa beklemeden bize ulaşın:

• İkaz lambası yandı ve motoru kapatıp açtığınız hâlde sönmüyor ya da birkaç günde bir geri geliyor.
• Direksiyon sürüş sırasında en az bir kez ağırlaştı, sonra düzelmiş olsa bile.
• Kolondan daha önce olmayan bir tıkırtı ya da dişli sesi gelmeye başladı.
• Direksiyon düz yolda ortalamıyor ya da bir tarafa çekiyor.

Aralıklı başlayan elektrikli direksiyon arızaları zamanla sıklaşma eğilimindedir. Belirti ilk görüldüğünde baktırmak, arızanın kaynağını bulmayı da kolaylaştırır. Hangi belirtinin neye işaret edebileceğini daha geniş görmek isterseniz direksiyon arıza belirtileri rehberimize göz atabilirsiniz.

Güvenlik notu

EPS desteği kesildiğinde direksiyon kilitlenmez; mekanik olarak dönmeye devam eder ama çok daha fazla kuvvet ister. Asıl tehlike, bu ağırlaşmanın viraj ya da manevra sırasında beklenmedik anda gelmesidir. Sürüşte direksiyon ağırlaşırsa hızınızı düşürün, direksiyonu iki elinizle sıkıca kavrayın ve güvenli bir yerde durun. Motoru kapatıp bir süre sonra yeniden çalıştırmak destek sistemini yeniden başlatabilir, ama lamba sönse bile arızanın nedeni yerinde durur.

Direksiyon kolonundaki soket ve kablolarla kendiniz uğraşmayın. Bu bölgede hava yastığı bağlantıları da bulunur ve yanlış bir müdahale hem direksiyon sistemine hem de hava yastığına zarar verebilir.

Çanakkale'de nerede?

Berk Direksiyon Sistemleri, Çanakkale Merkez'de İsmetpaşa Mahallesi'ndeki Küçük Sanayi Sitesi'ndedir. Açık adres: My Store Blokları, İsmetpaşa Mah., 24. Sokak, Küçük Sanayi Sitesi No:21, 17100 Çanakkale Merkez / Çanakkale. Gelmeden önce 0547 071 17 17 numarasından arayabilir ya da WhatsApp üzerinden belirtileri yazabilirsiniz. Elektrikli direksiyonunuz yeniden hafif gelsin.